أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
160
قانون ( فارسى )
اگر بيمار بچهء شيرخوار است ، بايد شيردهش چيزهايى بخورد كه شيرش را سرد گرداند ، و در جاى سرد زيرزمينى ساكن باشد . ممكن است اين حالت از صرع بچگانه « صرع صبارى » يا « مانيا » ( ديوانگى ددمنشى ) باشد كه اين اسم در نزد طبيبان پژوهشگر مشهور نيست . اگر پيچيدگى و تشنج در بعضى اعضاى مصروع رخ دهد ، ماساژ با روغن و آب ولرم و فشار آوردن با دست بر آن عضو مفيد است . اگر صرع از معده باشد بهتر آن است كه وسيلهء پيه حنظل و استوخودس معده را پاك كند و در سال چندين بار اين پاكسازى تكرار شود ، و بعد از اين پاكسازى بايد معده را تقويت دهد . خوراكهاى زودهضم و خوب كيموس بخورد و در خوب هضم كردن طعام كوشش زياد كند ؛ كه اين بحث را در جاى خود تفصيل خواهيم داد . بايد معده را مدتى زياد تهى نگه داشت و هرآنچه را كه در گرسنگى از هيجان دچار شود با معالجهاى كه براى سردرد و غيره ذكر كرديم جبران نمايد . صرعى كه حس مىشود از عضوى به سوى مغز روان است در وقت نوبت صرع آن عضو را محكم ببندد ، شايد نوبه را منع كند . و بايد عضو مذكور را از خلط پاك نمايى خواه به وسيلهء پاكسازىهاى مشهور ، درصورتىكه قوّت دارو پاكسازى را انجام دهد . خواه به وسيلهء داروهايى قرحهبرانگيز و چرك و خونابه بيرون آور و سوزندهء ماده ، مانند : ماليدن صمغ فيجن كوهى ، گياه شير سگ و غيره . چنين داروهايى را مىتوان در لوحهاى كتاب دوم پيدا كرد . و شايد نياز به استعمال آلاكلنگ و كبيكه ( آلالهء ايرانى ) ، بلاذر ، حب الفهم ، و چلغوز باز شكارى و غيره باشد . اگر ديدى كه نشتر زدن به پوست لازم است انجام ده . اگر ماده از جميع بدن به سوى مغز بالا مىرود ، بعضى گفتهاند : اگر در زدن رگ شريان سباتى خطرى نباشد و خون حبس شده باشد مانعى ندارد . اما چون زدن رگ شريانى شايد مغز را سردى دهد و نيروى روانى منقطع شود و سكته رخ دهد ، بايد احتياط نمود . اگر زدن شريان با احتياط انجام شود بيمار به كلى شفا مىيابد . و اگر اين احتمالات نبود و خطر مذكور در قطع شريان وجود نداشت از بريدنش حتما فايده زياد است . كليهء آنچه را گفتيم از ياد مبر ! در بيان سكته سكته چيست ؟ مجراهاى داخل مغز و روان حساس و متحرك ، سدّ مىشوند . اعضاى حركتكننده و نفسكش يا از كار مىافتند يا ناتوان مىشوند و نفس كشيدن به زحمت مىافتد .